Η σύγχρονη τεχνολογία στην θεραπεία των καρκινικών όγκων. Η σύγχρονη ακτινοθεραπευτική ογκολογία, βασίζεται ίσως όσο καμία άλλη ιατρική ειδικότητα, στις τεχνολογικές εξελίξεις, οι οποίες της επιτρέπουν να στοχεύει με μεγάλη ακρίβεια τους καρκινικούς όγκους. Χορηγείται είτε ως “Eξωτερική Aκτινοθεραπεία” με την βοήθεια μεγάλων μηχανημάτων, των γραμμικών επιταχυντών ή επεμβατικά εκ των έσω ως “Βραχυθεραπεία”. Οι θεραπείες αυτές γίνονται στο τμήμα ογκολογίας του METROPOLITAN HOSPITAL και είναι εξατομικευμένες θεραπείες υψηλού επιπέδου.

Στο Metropolitan Hospital λειτουργεί, από το 2008, μια υποδειγματική Κλινική Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας, η οποία σχεδιάστηκε με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορεί να προσφέρει όλο το φάσμα των σύγχρονων τεχνικών. Η πολύχρονη εμπειρία των συνεργατών της στις σύνθετες μορφές ακτινοθεραπείας, καθώς και οι διεθνείς διακρίσεις των επιστημόνων της, της προσδίδουν μια ξεχωριστή θέση στον Ελλαδικό χώρο. Ο συνολικός αριθμός των ογκολογικών ασθενών, ο οποίος έχει υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία στην κλινική, ξεπερνά, πλέον, τις 6000. H εμπειρία με την εφαρμογή εξειδικευμένων τεχνικών ακτινοθεραπείας είναι μοναδική για τον Ελλαδικό χώρο, π.χ. 2500 θεραπείες με την τεχνική IMRT.

002

H Κλινική Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας του Metropolitan hospital προσφέρει, εκτός από τις συμβατικές μορφές ακτινοθεραπείας, όπως είναι η τρισδιάστατη σύμμορφη ακτινοθεραπεία, το σύνολο των σύγχρονων τεχνικών “Eξωτερικής Aκτινοθεραπείας” και “Βραχυθεραπείας” στις οποίες αναφερόμαστε παρακάτω. Το ποια τεχνική θα επιλέξουμε για το κάθε ογκολογικό πρόβλημα εξαρτάται από τα προτερήματα της εκάστοτε τεχνικής.

Η σύγχρονη ακτινοθεραπεία με επικεφαλίδες…”

Διαμορφούμενης έντασης ακτινοθεραπεία [ Intensity Modulated Radiotherapy = IMRT ] και Απεικονιστικά καθοδηγούμενη ακτινοθεραπεία [ Image-Guided Radiotherapy = IGRT ]. Η κλινική ήταν η πρώτη στον Ελλαδικό χώρο, που για την εξωτερική ακτινοθεραπεία χρησιμοποίησε την διαμορφούμενης έντασης ακτινοθεραπεία [ Intensity Modulated Radiotherapy = IMRT ] και την απεικονιστικά καθοδηγούμενη ακτινοθεραπεία [ Image-GuidedRadiotherapy = IGRT ]. Οι δύο αυτές τεχνικές συμπληρώνουν η μια την άλλη.

Η “IMRT” προσαρμόζει δυναμικά το σχήμα της δέσμης της ακτινοβολίας στην μορφή της περιοχής, που θέλουμε να ακτινοβολήσουμε [ σύμμορφη ακτινοθεραπεία ]. Το αποτέλεσμα είναι η προστασία των υγιών οργάνων. Σε αντίθεση, οι κλασσικές μορφές εξωτερικής ακτινοβόλησης, π.χ. “δυσδιάστατη ή τρισδιάστατη σύμμορφη ακτινοθεραπεία“, επιτρέπουν μόνο την τετράγωνη κατανομή της υψηλής δόσης.

Η τεχνική “IMRT” γίνεται για αυτό το λόγο ολοένα και πιο σημαντική για την μοντέρνα ακτινοθεραπεία. Αρχικά, η εφαρμογή της IMRT περιοριζόταν κυρίως σε ασθενείς με καρκίνο του προστάτη. Ενδιαμέσως, το φάσμα της εφαρμογής της έχει διευρυνθεί κατά πολύ, λαμβάνοντας υπόψη τα ευεργετικά πλεονεκτήματα της, όταν χρησιμοποιείται για την ακτινοβόληση όγκων κεφαλής τραχήλου, πυέλου, άνω κοιλιακής χώρας, μεσοθωρακίου και πνεύμονα. Για παράδειγμα: η εφαρμογή της “IMRT” σε όγκους κεφαλής/τραχήλου, επιτρέπει στους περισσότερους ασθενείς την αποφυγή της “ξηροστομίας”, η οποία εμφανίζεται σε όλους τους ασθενείς, που υποβάλλονται σε κλασσικές τεχνικές ακτινοθεραπείας. Σε ασθενείς με όγκους αριστερού μαστού δίνεται η δυνατότητα προστασίας της καρδιάς και των στεφανιαίων αγγείων [ αποφυγή στεφανιαίας νόσου ]. Άλλα παραδείγματα αποτελούν η αποφυγή της ακτινικής εντερίτιδας, κυστίτιδας, και οισοφαγίτιδας.

Με την απεικονιστικά καθοδηγούμενη ακτινοθεραπεία “IGRT” αποφεύγονται αστοχίες κατά την ακτινοβόληση του καρκινικού όγκου που μπορεί να οφείλονται σε σφάλματα στην τοποθέτηση των ασθενών και την κίνηση των εσωτερικών οργάνων [ π.χ. αναπνοή ].

003

Η “IGRT“ χρησιμοποίει αξονικούς τομογράφους [ Cone Beam CT ], οι οποίοι είναι ενσωματωμένοι στο μηχάνημα ακτινοθεραπείας. Πριν από την διεξαγωγή της θεραπείας λαμβάνονται εικόνες αξονικής τομογραφίας ενώ ο ασθενής βρίσκεται σε θέση θεραπείας. Στην συνέχεια  γίνεται  καθορισμός των αποκλίσεων, που οφείλονται σε αλλαγές στην θέση του ασθενούς και στην κίνηση των εσωτερικών οργάνων. Οι αλλαγές αντισταθμίζονται με τηλεκατευθυνόμενη [ από το χειριστήριο ] αλλαγή των συντεταγμένων του κρεβατιού του ασθενούς με “Ρομποτικούς Μηχανισμούς”, οπότε, η περιοχή που θέλουμε να ακτινοβολήσουμε, επαναφέρεται στην σωστή θέση.

Μερικά χρόνια αργότερα, το Metropolitan Hospital ήταν, εκ νέου, το πρώτο που εφάρμοσε μια μετεξέλιξη της IMRT, την ογκομετρική τοξοειδή θεραπεία με την μέθοδο RapidArc®. Η μέθοδος αυτή χορηγεί ανάγλυφα τρισδιάστατες δόσεις ακτινοβολίας με μία μόνο περιστροφή 360° του γραμμικού επιταχυντή. Η τελευταία έδωσε μια νέα διάσταση στην ταχύτητα διεξαγωγής της IMRT [ χρόνος θεραπείας λιγότερο από 2 λεπτά ].

004

Απεικονιστικά καθοδηγούμενη Bραχυθεραπεία με χρήση βελόνων [ ενδοϊστική βραχυθεραπεία ]

Η «Βραχυθεραπεία» αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της σύγχρονης ογκολογικής αντιμετώπισης των ασθενών και χρησιμοποιείται ως μέθοδος εκλογής για μια σειρά ογκολογικών παθήσεων. H Κλινική Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας του Metropolitan Hospital προσφέρει την μέθοδο της απεικονιστικά καθοδηγούμενης Bραχυθεραπείας με χρήση βελόνων [ ενδοϊστική Βραχυθεραπεία ] για πολλαπλές παθήσεις. Με την μέθοδο αυτή, υπό την καθοδήγηση της αξονικής ή της μαγνητικής τομογραφίας, εμφυτεύονται εφαρμογείς και βελόνες στο εσωτερικό των όγκων, οι οποίοι ακτινοβολούνται, στην συνέχεια, με μεγάλη ακρίβεια εκ των έσω.

Η μεγάλη διαφορά της σύγχρονης βραχυθεραπείας, σε σχέση με την συμβατική βραχυθεραπεία, είναι, ότι η ακτινοβολία προσαρμόζεται απόλυτα στην μορφή των όγκων, χωρίς να επιβαρύνονται τα γύρω υγιή όργανα.Η χρήση «πρωτόγονων» απεικονιστικών τεχνικών, όπως της απλής ακτινογραφίας, της ακτινοσκόπησης ή της κλινικής εντύπωσης, για τον καθορισμό της περιοχής που θέλουμε να ακτινοβολήσουμε, ανήκει στο παρελθόν. Ιδιαίτερα στον γυναικολογικό καρκίνο, η κλινική διαθέτει διεθνή αναγνώριση και εξακολουθεί να έχει την αποκλειστικότητα στην Ελλάδα για την εφαρμογή της “απεικονιστικά καθοδηγούμενης Bραχυθεραπείας με χρήση μαγνητικής τομογραφίας”. Με την συστηματική εφαρμογή της μεθόδου αυτής τα ποσοστά τοπικού ελέγχου είναι 85% σε προχωρημένους όγκους και 95% σε όγκους πρώιμου σταδίου. Τα ποσοστά σοβαρών παρενεργειών δεν ξεπερνούν συνολικά το 5%.

Μια ιδιαίτερη μορφή «Βραχυθεραπείας» αποτελεί η επιταχυνόμενη μερική ακτινοβόληση του μαστού [ Accelerated Partial Breast Irradiation – APBI ], η οποία εφαρμόζεται με επιτυχία σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού χαμηλού κινδύνου μετά από χειρουργείο διατήρησης του μαστού. Η τεχνική αυτή, η οποία γίνεται ιδιαίτερα ελκυστική, αφού συντομεύει το χρονικό διάστημα των 5 – 6 εβδομάδων της εξωτερικής ακτινοθεραπείας σε 5 ημέρες, οδηγεί και στην μείωση των παρενεργειών, καθώς, κατά την διεξαγωγή της, δεν ακτινοβολούνται οι πνεύμονες, η καρδιά και το δέρμα.

005

Στερεοτακτική Ακτινοχειρουργική [ Stereotactic Radiosurgery = SRS ] και Στερεοτακτική Ακτινοθεραπεία [ StereotacticRadioTherapy = SRT ]

Οι τεχνικές αυτές χορηγούνται με την βοήθεια στερεοτακτικών συστημάτων ακτινοθεραπείας με διάφορες ονομασίες [ X-Knife, CyberKnife, γ-Knife κλπ. ]. Εφαρμόζονται σε εξεργασίες περιορισμένου μεγέθους, οι οποίες περικλείονται από ευαίσθητες δομές. Οι εξεργασίες αυτές μπορεί να βρίσκονται ενδοκρανιακά [ π.χ. νευρινώματα του ακουστικού, μηνιγγιώματα, αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες, όγκοι του εγκεφάλου στην περιοχή της έσω κάψας, μονήρεις εγκεφαλικές μεταστάσεις, οπισθοβολβικοί ανεγχείρητοι όγκοι ] ή εξωκρανιακά [ π.χ. όγκοι σε άμεση γειτνίαση με τον νωτιαίο μυελό, μονήρεις πνευμονικές, επινεφριδιακές, ηπατικές μεταστάσεις ].

Το Metropolitan Hospital για τις θεραπείες X-Knife διαθέτει το σύστημα NovalisType, το οποίο παρέχει πρωτοποριακά εργαλεία απεικονιστικής καθοδήγησης και διαχείρισης της κίνησης. Παρακολουθεί την κίνηση του ασθενούς και του όγκου, ενώ το 6D ρομποτικό κρεβάτι επιτρέπει με απόλυτη ακρίβεια  τη στόχευση του όγκου.

Τα πλεονεκτήματα του συστήματος Novalis είναι: μεγαλύτερη ταχύτητα, δυνατότητα ακτινοβόλησης μεγαλύτερων όγκων, δυνατότητα χορήγησης πολλαπλών συνεδριών. Παρά το όνομά της η Στερεοτακτική Ακτινοχειρουργική – SRS, είναι μια μη επεμβατική τεχνική ακτινοθεραπείας που έχει τρία βασικά χαρακτηριστικά:

• Πολύ μεγάλη ακρίβεια [ 1 – 2 χιλιοστά ]
• Πολύ μεγάλη συμμορφία με απότομη πτώση της δόσης στην περιφέρεια του όγκου με ελάχιστη ακτινοβόληση των φυσιολογικών οργάνων.
• Πολύ μεγάλες ημερήσιες δόσης ακτινοβολίας – Η ακτινοθεραπεία ολοκληρώνεται σε 1 έως 5 συνεδρίες εν μέρει με σχεδόν απόλυτα [ 90 – 100% ] ποσοστά τοπικού ελέγχου.

Υπάρχει η δυνατότητα να πραγματοποιηθούν περισσότερες συνεδρίες, π.χ. σε όγκους με μεγάλο μέγεθος ή σε περιπτώσεις επανακτινοβόλησης. Η μέθοδος τότε ονομάζεται Στερεοτακτική Ακτινοθεραπεία  – SRT.

006

Εξατομικευμένες θεραπείες υψηλού επιπέδου εφαρμόζονται σε ασθενείς με οποιαδήποτε εντόπιση, όπως καρκίνος ορθού, καρκίνος πρωκτού, καρκίνος δέρματος, όγκοι εγκεφάλου, καρκίνος ήπατος, καρκίνος παγκρέατος, σαρκώματα, λεμφώματα και μεταστάσεις. Η Κλινική Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας του “Metropolitan Hospital” έχει συμμετάσχει σε διεθνείς επιστημονικές μελέτες, κατά την διάρκεια των οποίων οι θεραπείες που χορηγήθηκαν, υποβλήθηκαν σε ποιοτικό έλεγχο και πιστοποιήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας – ESTRO και την Αμερικάνικη Ομάδα Ακτινοθεραπείας Ογκολογίας – RTOG.

Η κατάλληλη χρήση του εξοπλισμού υψηλής τεχνολογίας, με τήρηση όλων των διεθνών προδιαγραφών για την ακτινοθεραπευτική διαδικασία, από τον ποιοτικό έλεγχο μέχρι την καθημερινή εφαρμογή των θεραπειών, προσφέρει στους ασθενείς υψηλά ποσοστά επιτυχίας. Έμπειροι τεχνολόγοι, νοσηλευτές και γραμματειακό προσωπικό ανταποκρίνονται στις ειδικές απαιτήσεις των ογκολογικών ασθενών και διασφαλίζεται η άνετη και γρήγορη εξυπηρέτηση των ασθενών και των συνοδών τους.

Η Κλινική Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας βρίσκεται σε στενή συνεργασία με τις Χειρουργικές και τις Ογκολογικές Κλινικές του “Metropolitan Hospital”. Υποστηρίζεται επίσης από τα Τμήματα Μοριακής Βιολογίας – Γενετικής, Παθολογικής Ανατομίας, Ακτινοδιαγνωστικής, Πυρηνικής Ιατρικής και PET – CT.Η άρτια αυτή συνεργασία υπογραμμίζεται και ενδυναμώνεται από τις εβδομαδιαίες συναντήσεις όλων των ιατρικών ειδικοτήτων στα Ογκολογικά Συμβούλια του θεραπευτηρίου. Ο μηχανισμός αυτός διασφαλίζει την αντικειμενικότητα και την αξιοπιστία των θεραπευτικών αποφάσεων, οι οποίες είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες του κάθε ασθενή.

Αθανάσιος Ι. Δημόπουλος
Διευθυντής Κλινικής Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας Metropolitan Hospital
Υποψ. Επικ. Καθηγητής Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας και Δρ. Παν/μιου Βιέννης Αυστρίας
Κλείστε ραντεβού: 210 4807161 | Καθημερινά 8:30 – 19:00
[ metropolitan hospital ]  [ athensradiotherapy ]

Νοσοκομείο Μetropolitan
Εθνάρχου Μακαρίου 9 & Ελ. Βενιζέλου 1, 18547 Ν.Φάληρο – Πειραιάς
Τηλ.: 210 4809000
Επείγοντα: 210 4809199
[ metropolitan hospital ]