Φινλανδικά μαθήματα; Ναι, φυσικά, γιατί όχι. Με δεδομένο ότι η περίπτωση της Φινλανδικής εκπαίδευσης έχει αξιολογηθεί ως πρωτοπόρος, από ποιάν άλλη να αντλήσουμε; Από κάποια εκ των ουραγών, οι απολογητές των οποίων ψάχνουν για τα όποια κουσούρια των πρωτοπόρων ώστε πίσω τους να κρυφτούν, αρνούμενοι να κάνουν το οτιδήποτε για να αντιμετωπίσουν και υπερβούν την αδυναμία τους; Όχι δα, τέτοιο κουσούρι μακριά από εμάς…

Από την ενότητα των Φινλανδικών μαθημάτων – τα συμπυκνώνει ο Pasi Sahlberg, στην ελληνική από τις εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ – με  τον τίτλο “Οι εκπαιδευτικοί ως Ηγέτες”, αντιγράφουμε κάποιες ενδιαφέρουσες αράδες, έτσι για ερέθισμα:

Πριν από τη δεκαετία του 1990, το να γίνει κάποιος διευθυντής σχολείου αποτελούσε συχνά μια επιβράβευση της επιτυχημένης υπηρεσίας του ως εκπαιδευτικού. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις, αρκετά νέοι εκπαιδευτικοί διορίστηκαν ως ηγέτες σε σχολεία. Η εμπειρία ή τα προσόντα ηγεσίας σπάνια εξετάζονταν όταν άνοιγε μια θέση διευθυντή στα σχολεία. Ούτε οι διευθυντές έπρεπε να είναι ειδικοί στη διοίκηση, την οικονομική διαχείριση ή την άσκηση πολιτικής πίεσης όπως είναι σήμερα.

Αυτή η κατάσταση άλλαξε γρήγορα στις αρχές της δεκαετίας του 1990.

 

Ένας παράγοντας που οδήγησε σε αυτή την αλλαγή ήταν η ταχεία αποκέντρωση του τομέα της εκπαιδευτικής διοίκησης στη Φινλανδία εκείνη την εποχή. Το νέο σχέδιο χρηματοδότησης που αύξησε την οικονομία των δήμων επηρέασε άμεσα τα σχολεία στα περισσότερα μέρη της χώρας. Οι διευθυντές των σχολείων προσφέρθηκαν να ελέγχουν τους προϋπολογισμούς των σχολείων τους. Σε κάποιες περιπτώσεις αυτό περιλάμβανε τη μισθοδοσία των εκπαιδευτικών και όλα τα πάγια έξοδα.

Δεύτερος και σχετικός παράγοντας που οδήγησε σε αυτή την αλλαγή ήταν μια απροσδόκητη οικονομική κρίση που κτύπησε τη Φινλανδία πιο σκληρά από πολλές άλλες δυτικές χώρες εκείνη τη περίοδο. Οι διευθυντές των σχολείων μετατράπηκαν σε λειτουργικό κλάδο των δήμων στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τον τρόπο που θα διαχειρίζονταν τις επερχόμενες περικοπές, που συνήθως ήταν διψήφιες σε μέγεθος, στον προϋπολογισμό. Με αυτό τον τρόπο, οι διευθυντές στα φινλανδικά σχολεία βρέθηκαν σε παρόμοια θέση με τους γενικούς διευθυντές στις επιχειρήσεις σε αγορές που διαρκώς συρρικνώνονται.

Η εικόνα του επικεφαλής του σχολείου είχε πια αλλάξει. Σημαντικές εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις – όπως οι μεταρρυθμίσεις των αναλυτικών προγραμμάτων το 1994 – εφαρμόστηκαν με επιτυχία, πρωταρχικά εξαιτίας της επαγγελματικής στάσης των διευθυντών των σχολείων.

Από τότε, αυτοί οι ηγέτες είχαν λειτουργήσει ως μια σημαντική φωνή στη διαμόρφωση των μεταρρυθμιστικών πολιτικών και στη λήψη πρωτοβουλιών για τη σχολική βελτίωση με βάση τις ανάγκες των εκπαιδευτικών, των μαθητών και της κοινωνίας. Με βάση αυτές τις εμπειρίες είναι δύσκολο να φανταστούμε ότι οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις με βάση την αγορά (σ.σ. το κουσούρι που αρέσκονται να προσάπτουν οι καθυστερημένοι στους πρωτοπόρους) που συχνά υπονομεύουν τον κεντρικό ρόλο της παιδαγωγικής ηγεσίας θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στη Φινλανδία. Οι διευθυντές των σχολείων σίγουρα είναι οι πρώτοι που εμπόδισαν αυτές τις προθέσεις για να διαφυλάξουν την ευημερία στα σχολεία.

Υστερόγραφο (δικό μας): Ερέθισμα είναι όσα διαβάσατε για να αρχίσετε επί της ουσίας να σκέπτεστε, όχι μασημένη τροφή ώστε κατά την πάγια επί εκπαιδευτικών (και όχι μόνο) θεμάτων συνήθεια στις καθυστερημένες χώρες να μηρυκάσετε. Από αυτή την τελευταία αντί-διαστολή αρχίστε και σύντομα θα επανέλθουμε με λόγο πιο αναλυτικό για να σας βοηθήσουμε να “χωνέψετε”. Δεσμευόμαστε!

[ egomiocyprus ]