Για να μπορέσουμε να προσδιορίσουμε τι είναι η κρίση του συστήματος πρέπει να λάβουμε υπόψη μας αρκετούς παράγοντες. Καθώς η οικονομική κρίση χειροτερεύει, ο καθένας έρχεται αντιμέτωπος με το Παράλογο: υποχρεούται να εισπράττει ολοένα και λιγότερα και να πληρώνει ολοένα και περισσότερα. Η εξίσωση που προκύπτει έχει προβλέψιμη και αδιαμφισβήτητη λύση, ο καθένας μπορεί να τη βρει δίχως να είναι μαθηματικός ή οικονομολόγος. Και, αν παλαιότερα η «χρεοκοπία» συνδεόταν με συμπεριφορές έκλυτες και ανήθικες (σπατάλη, ασωτία κτλ.), σήμερα τη χρεώνονται άνθρωποι της διπλανής πόρτας.

Οι απολύσεις εκλαμβάνονται σαν θάνατος: ακούς συχνά, μετά την απόλυση ενός «δύστυχου», να μιλούν γι’ αυτόν σε χρόνο αόριστο, λες και πέθανε. Η συνθήκη μας μοιάζει με πόλεμο, έχει τα χαρακτηριστικά κατοχής. Όσο περνάει ο καιρός, έως και άνθρωποι μέχρι πρότινος βαθιά βολεμένοι ανησυχούν: ακόμη κι αν ευημερούν οι ίδιοι, τους προβληματίζει ό,τι συμβαίνει γύρω τους. Ώς και οι φιλελεύθεροι ευρω-λάγνοι, που αρχικά χειροκροτούσαν πως ήρθε η ώρα η Ελλάδα να γίνει Ευρώπη, μείναν άφωνοι.

Υπάρχει λύση για την κρίση του συστήματος, εντός του Συστήματος; Κάποιοι σπεύσανε να αγκαλιάσουν τους «Αγανακτισμένους» ως σανίδα σωτηρίας. Στο κάτω κάτω, μιλάμε για αυθόρμητη (;) αντίδραση με στόχο την άμεση (;)  δημοκρατία. Προβληματίζομαι βλέποντας γεμάτες πλατείες και ειρηνικές διαμαρτυρίες: αν ο κοινοβουλευτισμός ήταν το πολίτευμα των ολιγοπωλίων (σίγουρα όχι της δημοκρατίας πάντως), μήπως η «άμεση δημοκρατία» που μαγειρεύεται ως επιτακτικό αίτημα στο οποίο συμφωνούν ο Παπανδρέου (μέσα από την δημόσια διαβούλευση) και ο κάθε Αγανακτισμένος (διαμαρτυρόμενος στις πλατείες) θα είναι το πολίτευμα του μονοπωλίου; Ενός πανευρωπαϊκού-παν-τραπεζικού μονοπωλίου που ισχυροποιείται μέρα με τη μέρα, ωριμάζει μέσα από τη «χρεοκρατία» και τα δημοψηφίσματα;

Μήπως το «σενάριο» (ακόμη κι αν δεν είναι φτιαχτό) έχει αίσιο τέλος την ταυτόχρονη νίκη αγανακτισμένων και τραπεζιτών; [Κουίζ: ποιος είναι ο τρόπος να κερδίσεις σίγουρα ένα ποδοσφαιρικό στοίχημα; Απάντηση: στοιχηματίζεις και στις δυο ομάδες.] Η κρίση δεν είναι μόνον οικονομική. Δεν εννοώ – μόνον – πως είναι ηθική ή πολιτισμική, μονοπάτι σκέψης που μας οδηγεί νομοτελειακά σε ηθικοπλαστική αυτοκριτική.

Η κρίση είναι συστημική. Το Σύστημα που φτιάξαμε, ο απέραντος τεχνοκρατικός Λεβιάθαν καταρρέει. προσπαθεί να πάρει μαζί του όσο πιο πολλούς μπορεί. Αν θέλουμε πράγματι να σταθούμε στο ύψος της κρίσιμης (για τη Δύση, όχι μόνο για την Ελλάδα) συγκυρίας, πρέπει να γεννήσουμε έναν νέο Διαφωτισμό: γνήσια αντισυστημική σκέψη, ό,τι έκαναν οι Διαφωτιστές, λίγους αιώνες πριν, αντιτιθέμενοι στην κυριαρχία των – τότε – δεισιδαιμονιών της Εκκλησίας. Αυτός θα είναι ο στόχος της στήλης που μόλις διάβασες.

Νίκος Βλαντής | nikos vlantis
συγγραφέας | writer
Bιβλίο: Tracatus Magico-Philosophicus
[Μαγικό Κουτί, 2010] & τελευταίο
του έργο [υπογράφει ως Αρκχάν] το
διαδικτυακό γνωστικό εργαλείο
www.cosmowave.gr